Anasayfaya Dön
Bize Yazın
Video Galeri
Facebook
Twitter
Instagram

 
SURİYELİ HASTALARDAN ONAM NASIL ALINACAK ?

11.01.2018   2761
Facebook Paylaş
 
 
 


Stj Av.Dr. Cengiz BAYRAM : ''Bu hafta içinde Çocuk Hastanesinde Neonatoloji Uzmanı meslektaşımın  çok haklı olarak bana sorduğu ve benzer sorunları herkesin yaşadığı bir konu üzerinde durmak istiyorum.'' Suriyeli hastalardan Aydınlatılmış onam nasıl alınır ?

Hekimlerin ve Hastanelerin sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerinden birisi de aydınlatılmış onam alınmasıdır. Hekim ve sağlık kuruluşunun tedavide %100 başarı garantisi vermesi söz konusu değildir. Ancak burada bir vekalet ilişkisi olduğu için gerekli özeni gösterdiğini ispat etmek zorundadır. Bunun en önemli parçalarından birisi de aydınlatılmış onamdır.

 Anayasamızda  Tıbbi zorunluluklar ve kanunda yazılı haller dışında, kişinin vücut bütünlüğüne dokunulamaz; rızası olmadan bilimsel ve tıbbi deneylere tabi utulamaz.’’ düzenlemesi yapılmıştır. Burada herkes derken uyruğu ne olursa olsun tüm insanları kastetmektedir. Suriyeli misafirlerimiz de bu anayasal haktan yararlanmaları doğaldır.

Tıbbi müdahalenin hukuka uygun olmasının şartlarından birisi de hastadan müdahale öncesi aydınlatılması ve rızasının alınması ile olur. Hastanın yapılacak müdahaleye rızası hekimin fiilini hukuka uygun hale getirir.

 Geçici korunma altında olan ve özellikle bölgemizde sayıları çok artan Suriyeli misafirlerimize yönelik yapılan tıbbi tedavilerde onam alınması hekimler için ayrı bir sorun haline gelmiştir. Özellikle dil problemi ve bundan daha önemlisi özellikle çocuklarda yanlarında hiçbir yakınlarının olmadan hastaneye getirilmesi ve tedaviye başlama durumu ciddi bir problem haline gelmiştir.

  Hukukumuzda aydınlatılma ile ilgili olarak hukuki mevzuat Türk Deontoloji Tüzüğü m. 14/2,Hasta Hakları Yönetmeliği  m. 15 ve 31/1,Hekimin Meslek Etiği Kuralları m.26 da tanımlanmıştır.

 

Biz burada bu tür hastaları üç ayrı kategoriye ayırarak inceleyeceğiz.

 

1-Acil hal nedeniyle hastaneye gelen şuuru kapalı ve yoğun bakım ve/veya  ameliyat gereği olan yanında bir yakını olmayan erişkin ya da bebek hastalar

2-Acil hal nedeniyle hastaneye gelen şuuru kapalı ve yoğun bakım ve/veya  ameliyat gereği olan yanında bir yakını/vasisi  olan  erişkin ya da bebek hastalar

3-Acil hal gerektirmeyen şuuru açık erişkin hastalar ya da aileleri ya da bir yakınları yanında olan hastalar

1-Acil hal nedeniyle hastaneye gelen şuuru kapalı ve yoğun bakım ve/veya  ameliyat gereği olan yanında bir yakını olmayan erişkin ya da bebek hastalarda Borçlar Hukukumuzdaki Vekaletsiz İş Görme Hükümleri geçerlidir.  Bu tıbbi müdahale, “vekaletsiz işgörme” hükmündedir (TBK. m. 526).Hasta-hekim buluşması her zaman hastanın başvurusuyla olmaz. Bazı durumlarda hastanın isteği dışında da bir buluşma söz konusu olabilir. Hekimlik sorumluluğu gerektiren, kamusal nitelikli bir meslektir. Hekim, her yerde, her zaman, her durumda tıbbi yardımda bulunmak zorundadır. Görev ve çalışma yeri dışında sıradan bir insan gibi bulunduğu yerde, yolda, yolculukta, çarşıda pazarda, alış veriş merkezlerinde, eğlence yerlerinde kalp krizi geçiren, ağır yaralanan bir kimseye hemen tıbbi yardımda bulunmak zorundadır. Eğer ilgisiz kalırsa, kimliğini gizlerse, yardımdan kaçınırsa meslek ahlakına aykırı hareket etmiş, bir tür haksız fiil işlemiş olur. Hekimin bu biçimde, arada sözleşme ilişkisi kurulmaksızın, hastaya tıbbi yardımda bulunulmasına “vekaletsiz iş görme” denilmektedir. Dolayısıyla, hekim hastasının iradesine dayanmaksızın ve fakat Vekâletsiz iş görmede, hastanın istek ve iradesi dışında, hekim yönünden sözleşme dışı “zorunluluk durumu” söz konusudur. Hastaya zorunlu olarak yardım eden (vekâletsiz iş gören) hekim, hastanın kendine gelmesinden sonra, hasta veya yakınları onun tedaviyi sürdür esini isterlerse, vekâletsiz İş görme durumu, hekimlik (tedavi) sözleşmesine dönüşmüş olur. Burada hekim kendini hastanın veya hastanın vasisi yerine koyarak onlar olsaydı ne yapardı ve mantıklı olarak da  izin verirdi düşüncesiyle hastaya gerekli tıbbi müdahaleyi yapmak zorundadır. O nedenle bu hastalara müdahale yapmak için kimseden izin alınmak zorunda değildir. Ancak burada yapılması gereken bu durumu tutanak ile ve mümkün ise birden fazla kişinin imzası ile kayıt altına alınması gerekir.  

2-Acil hal nedeniyle hastaneye gelen şuuru kapalı ve yoğun bakım ve/veya  ameliyat gereği olan yanında bir yakını/vasisi  olan  erişkin ya da bebek hastalarda Tercüman yanlarında ise Tercüman aracılığı ile durum anlatılır ve onam alınır. Burada tercümanın da şahit olarak imzasının alınması şarttır. Burada acil bir durum olmasına rağmen hekim yakını izin vermez ise müdahalesini Vekaletsiz İş Görme hükümlerine gerçekleştirir sonra da mahkemeye durumu bildir.

3-Acil hal gerektirmeyen şuuru açık erişkin hastalar ya da aileleri ya da bir yakınları yanında olan hastalarda mutlaka yine Tercüman eşliğinde ve yazılı olarak tercümanı da şahit yazarak aydınlatılmış onam alınır. Durum acil olmadığı için kişi onam vermezse Çocuğun vasisi de izin vermez ise işlem yapılmaz. Kural olarak hastanın tedaviyi reddetme hakkı bulunmaktadır. Fakat iradesini açılma yeteneği bulunmayanlar bakımından mevzuatımız özel hükümler düzenlemiştir. Buna göre küçüğün anne ve babası, küçüğe ilişkin bir tedaviyi reddetme hakkı bulunmamaktadır.

 

Ne Zaman Aydınlatılmış Onam Gerekmez

 

1-Tıbbi zorunluluk Halinde. Örneğin boğazına yabancı cisim kaçmış bir kimse şuuru kapalı burada kişi şuuru açık olsaydı izin vereceği kabul edilerek davranılır ve onam gerekmez. Yine Yargıtayın verdiği bir kararda taş ameliyatı şeklinde başlayan ameliyatta böbreğin alınması gerektiği için alındığını Yargıtay aydınlatılmış onamda yazmamasına rağmen hukuka uygun olarak kabul etmiştir. (Yargıtay 4.HD 5/3/1971 1970/10853 e 1971/2096 sayılı karar)

2-Hastanın hastalığı konusunda aydınlatılmayı istemediği durumlar ve aydınlatılmaya gerek olmayan hallerde

Hastaya bilgi verilmesinin caiz olmadığı haller Hasta Hakları Yönetmeliği madde 19 da düzenlenmiştir.

Hastaya verilecek bilgilerin gerektiğinde tercüman kullanarak hastanın anlayabileceği şekilde ve mümkün olduğu kadar tıbbi kelimelerden uzak şekilde olmalıdır.

Onam formu kişi 18 yaşın üzerinde ve kısıtlı değil ise mutlaka kendisinden alınmalıdır. Uygulamada yaptığımız en önemli hatalardan birisi budur. Kişinin eşinden ya da yakınlarından onam alıyoruz. Bu durum bile tek başına tazminat sebebidir.

Engellilerin aydınlatılması ile ilgili mevzuat Hasta Hakları Yönetmeliği m 24/3 de çocuklar ile ilgili olanlar ise Hasta Hakları Yönetmeliği m24/2 de rıza verilmediği durumlarda ise örneğin acil ameliyat gerekiyor ama aile izin vermiyor sa bu durumda da Hasta Hakları Yönetmeliği m 24/4 deki  ve Türk Borçlar Kanunu m 346 ve 487 deki uygulamaları yapmamız gerekiyor.

Unuttuğumuz en önemli konulardan biri de imzalanan formun bir örneğinin de hastaya verilmemesi durumudur. Bu konuyu da ispat yükümlülüğü biz hekimlerde ve sağlık kuruluşlarındadır. Borçlar kanunumuz m.112 gereği “kusurlu olmadığını ispat borçluya aittir” der.Birçok Yargıtay kararında hekim ve sağlık kuruluşu suçlu bulunmuş buna sebep olarak hasta tetanoz aşısı yaptırmak istememiş ancak bu kayıt altına alınmamış,hastaya onamda olmayan komplikasyonlar gelişmiş,hasta 2li 3lü test yaptırmak istememiş ancak hekim bunu kayıt altına almamış ve bu durumu ispat edememiştir.

En önemli kurallardan biri onam alırken elektif vakalarda mümkünse bir gün önceden ama bu mümkün değilse  ameliyat günü ise mutlaka saati de yazarak mutlaka hekim tarafından anlatılarak ve her hastalık ve yapılacak işlem için ayrıntılı olarak ve hastanın da özelliklerini kapsayacak şekilde(Obez ya da Diabetli olduğundan risk fazla gibi) onam formunun değişken yerlerini hastaya dolduracak şekilde  alınmalıdır.

 

Özet Olarak

 

• Hastaya özgü onam alınmalı

• Onam  yukarıda açıkladığımız 8 maddeye cevap verebilecek özellikte olmalı

• Onam 18 yaş üstü ve kısıtlı değil ise şuuru kapalı değil ise mutlaka kendisinden alınmalı(eşi dahi olmaz)

• Elektif işlemlerde işlemden bir gün önce olmalı ancak bu mümkün değil aynı gün alınmışsa onamda mutlaka saat yazılmalı hekimin ve hastanın imzası olmalı. Bu saat işlemden önceki bir saat olmalı şahit de varsa onun da ismi yazılarak imzalatılmalı.

• Onamın bir örneğinin hastaya verildiği ispatlanmalı

• Görüntülü onam alınmak isteniyorsa hastadan kayıt için izin alınmalı






Genç hemşire, kendini asarak ...

Nestle SMA firması çalışanla...

SAĞLIK SEKTÖRÜ KALİTESİ İLE KO...

KİRALIK DAİRE...

30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI...

ASİD BAŞKANI DR. YILDIRIM’IN K...

KURBAN BAYRAMI MESAJI...

SANKO ÜNİVERSİTESİ ARAŞTIRMA G...

İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI BAŞK...

Sağlığınızı bayrama kurban ver...

SANKO ÜNİVERSİTESİ REKTÖR VEKİ...

SAĞLIK ÇALIŞANLARI BAYRAMDA GÖ...

Gözlerin Sinsi Düşmanı Glokom...

Katarakt cerrahisinde akıllı m...

Göz Hastalıkları Uzmanı Dr.Yus...

KİRALIK DAİRE...

Dermatoloji Uzmanı Dr. Metin Ö...

Op. Dr. Zekeriya Çetinkaya SEV...

Obezite ile Mücadelede Cerrahi...

Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. ...

Medical Park Hastanesi, Gazian...

DR. ERSİN ARSLAN EĞİTİM VE ARA...

GAÜN Hastanesi’nde Başarılı İn...

ÖZEL SANİ KONUKOĞLU HASTANESİ ...

NCR İnternational Hospital’de ...

Defalife’dan mesleki dayanışma...

Sağlık çalışanları çifte bayra...

SOSYAL MEDYADA KRİZİ YÖNETMEK...

Özel Göznuru Göz Hastanesi 1...

Özel Sani Konukoğlu Hastanesi,...

Dr. Abdulkadir Erturhan vefat ...

Sağlıkta sil baştan! Cumhurbaş...

Dr.Muhittin Demirel'e donör bu...

Başhekim Doç. Dr.Suat ZENGİN a...

Hastalara şifa dağıttı şimdi h...

Opr. Dr. Mine Soydinç Kurgan S...

Akut Aort Diseksiyonunda Sem...

Ben gerçekten çok yoruldum... ...

Geçmişte yapılan hatalardan de...

Şehitkamil Ağız ve Diş Sağlığı...

Gözlerinizi Çok Ovuşturuyorsan...

BİRAZ DA ÇALIŞAN DOKTORLARA ...

BEYİN FELCİ İÇİN TÜPLÜ TEDAVİ ...

Kalp Krizini önlemede düzenli ...

‘‘Beyaz’’ ve ‘‘Gülümseyen Kare...

MEZUNİYET SEVİNCİ...

Biyolog ELÇİN KIRIMOĞLU Hakk...

Gastroenteroloji Uzmanı Prof.D...

EMEL ECZANESİ AÇILDI...

Gaziantep üniversitesi inme ün...

Ben Gaziantep’e sevdalıyım...

SICAK HAVA BEYİN KANAMASI RİSK...

TÜRKİYE’DE İLK ...

Sev Amerikan Hastanesi Deneyi...

Bebeklerin karıştığı iddiasına...

Sağlık Müdürlüğü’ne Protesto ...

YAZ AYLARINDA BESLENME...

Uzm. Dr. Ümit ÇINKIR Medicalpa...

Ambulansta dehşet anları...

-SANKO ÜNİVERSİTESİ REKTÖR VEK...

KUSURSUZ GÜZELLİKTE BİLİMSEL G...

Memik Ateş Öğretici Emekli Old...

DİŞ HEKİMLERİ SEMİNERDE BİR AR...

BEBEK ÖLÜMLERİ VE YENİDOĞAN YO...

Gaziantep’te 5 canlı bomba yak...

15 TEMMUZ DEMOKRASİ VE MİLLİ B...

Sev Amerikan Hastanesi Deneyi...

DEĞİŞİM Kreş Yıl sonu gösteris...

Dyt. Seda Nur GÜLER ÖZEL HATEM...

ÖĞRENCİLER İÇİN TERCİH ÖNERİLE...

Kulak Burun Boğaz Hastalıkları...

Obezite cerrahisi ile sağlığın...

Özel Düztepe Yaşam Hastanesi 1...

Nöroloji Uzmanı Dr. Selin ÇELİ...

Rektör Prof. Dr. Gür: 15 Temmu...

VEFALI ELLER VATAN İÇİN SAĞLI...

ÖZEL HATEM MESLEKİ VE TEKNİK A...

SAĞLIK SEKTÖRÜ VE İNTERNET KU...

Şifayı Medicalpark’da buldu....

Sağlık Bakanlığı'ndan yeni KHK...

Gaziantep'te ünlü sanayici ve ...

EGEMENLİK KAYITSIZ ŞARTSIZ MİL...

DESTAN YÜREKLE YAZILIR......

GÜLVEREN’DEN “ 15 TEMMUZ ŞEHİ...

Rektör Prof. Dr. Gür: 15 Temmu...

Fotoğraflarla 15 Temmuz” sergi...

TÜRKİYE’NİN İLK DEMOKRASİ MÜZE...

Gaziantep Büyükşehir Belediye ...

SANKO Üniversitesi’nde “15 Tem...

SAYIN VALİ ALİ YERLİKAYA'NIN 1...

Suriye Uyruklu CANLI BOMBA Pol...

ACİL SERVİSTE DEHŞET..!...

Kilis'te askeri personelin kal...

Beslenme ve Diyet Uzmanı Meli...

SAĞLIKTA TANITIM...

ECZACILARIN SORUNLARI DİNLENDİ...

Rektör Prof. Dr. Gür, Hedefimi...

Diş Hekimi Adaylarının Mezuniy...

Alerjik konjonktivit...

Böbrek Taşı Yaz Aylarında Artı...

İleri Laparoskopik Cerrahi ile...

Sağlık EMEK İster...

Gaziantep’te Nisan ayında hast...

Ağca’dan kınama...

Ömür boyu mutluluklar...

“Bıçak kemiğe değil, boğaza d...

Medical Park Hastanesi Fizik ...

ÖZEL AKADEMİ HASTANESİNDE BAŞH...

15 TEMMUZ ŞEHİTLERİNİ ANMA, DE...

HATEM AİLESİ RAMAZAN BAYRAMINI...

Netgöz Ailesi İftar’da bir ara...

İmplant üstü çözüm ve komplika...

SANKO ÜNİVERSİTESİ’NDE BAYRAML...

HATEMDEN SALDIRIYA KINAMA...

AKUT AORT DİSEKSİYONU...

DR. YILDIRIM: “HER TÜRLÜ ŞİDDE...

GAZİANTEP SEV AMERİKAN HASTANE...

Dr. AKTAŞ MEDİCALPARK'TA......

GAZİANTEP OĞUZBOYLARI FEDERASY...

ECZACI ODASI HUZUR EVİ SAKİNLE...

ÖZEL HASTANE YÖNETİCİSİ NASIL ...

MEDİCALPARK HASTANESİ’NDE BA...

Yrd. Doç Dr. Mehmet Kaplan NCR...

Gaziantep'te ünlü inşaatçı kar...

HASTA YAKINLARI ACİL SERVİSİ B...

Gaziantep'te 4 firmaya FETÖ op...

Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) ...

GAÜN’de Geleneksel İftar Yemeğ...

ASİD BAŞKANI DR. YILDIRIM’IN R...

En hayırlı iftar!...

RAMAZAN BAYRAMI MESAJI...

“ÜSTÜNDEKİ BEYAZ ÖNLÜĞÜ HAKETM...

BAYRAM BESLENMESİ...

DİŞ HEKİMLERİ İFTARDA BULUŞTU...

21 HAZİRAN ALS FARKINDALIK GÜN...

HATEM AİLESİ İFTAR YEMEĞİNDE B...

HASTALARIN HASTANEDEN BEKLENT...

DİLLERDEN DÜŞMEYEN ADALET...

Sünnet Deyip Geçmeyin!...

ADC Ailesi İftar’da Buluştu...

DOKTORA DANIŞMADAN LENS KULLAN...

SANKO HOLDİNG GELENEKSEL İFTAR...

MEDİCALPARK AİLESİ İFTAR YEMEĞ...

GaziantepKart sistemi 15 HAZİR...

RAMAZANDA AĞIZ KOKUSUNA ÇÖZÜM...

Sev Amerikan Hastanesi’nde Ba...

DURUCU Yaşam Hastanesinde......

ŞÖLEN’DEN GAZİANTEP’E ENDÜSTR...

Optisyen Gözlükçüler İftarda ...

Tiroid Kanserinde Güncel Tanı ...



1 2 3 4 5 6 7 8